Google Scholar là gì và cách sử dụng như thế nào?

Google Scholar là gì?

Nhờ công cụ này, khi nhập những từ khóa giống như trên công cụ tìm kiếm Google thông thường, chúng ta có thể tìm thấy các nghiên cứu khoa học vốn có thể nằm ở những trang rất xa trong kết quả tìm kiếm cơ bản vì có thứ hạng thấp hơn.

Trên Google Scholar, chúng ta có thể tìm thấy phần tóm tắt hoặc toàn văn của các ấn phẩm học thuật nếu chúng được cung cấp, cũng như báo cáo khoa học, bài tham luận, công trình nghiên cứu và bằng sáng chế.

Đây là một cơ sở dữ liệu khổng lồ nhưng ngay cả người mới bắt đầu cũng có thể sử dụng. Chỉ cần nhập các từ khóa hoặc cụm từ quan tâm vào thanh tìm kiếm. Tuy nhiên, tốt nhất nên nhập từng cụm từ riêng lẻ và đủ cụ thể. Những cụm từ quá khái quát sẽ tạo ra rất nhiều kết quả không cần thiết.

Việc sử dụng công cụ tìm kiếm khá trực quan. Ở bảng điều khiển bên trái, chúng ta có một số bộ lọc giúp công việc trở nên dễ dàng hơn. Trước tiên, có thể chọn khoảng thời gian mong muốn, bởi việc nhập các từ khóa chung chung có thể trả về cả những ấn phẩm từ cuối thế kỷ XIX.

Tiếp theo, có thể sắp xếp kết quả theo mức độ liên quan, tức độ phù hợp với những từ khóa đang tìm kiếm. Một lựa chọn khác là tìm kiếm bằng bất kỳ ngôn ngữ nào hoặc chỉ bằng một ngôn ngữ cụ thể, chẳng hạn tiếng Việt hoặc tiếng Anh. Tùy chọn cuối cùng, thường bị bỏ qua, là tìm kiếm bằng sáng chế và trích dẫn. Bạn nên bỏ chọn tùy chọn này nếu đang tìm những nghiên cứu khoa học cụ thể.

Google Scholar đặc biệt hữu ích với những người không quen sử dụng từ khóa tiếng Anh, vì công cụ này tìm kiếm các ấn phẩm tiếng Việt khá tốt. Số lượng tài liệu cũng tương đối phong phú, nên khả năng tìm được nghiên cứu phù hợp là khá cao. Công cụ này còn cho phép tạo cảnh báo để bạn luôn cập nhật những chủ đề mình quan tâm.

Các tùy chọn bổ sung

Ngoài chức năng tìm kiếm ấn phẩm, Google Scholar còn có một số tùy chọn rất hữu ích. Bên dưới mỗi ấn phẩm có biểu tượng ngôi sao và trích dẫn, số lượt trích dẫn, các bài viết liên quan và tất cả phiên bản. Ở bên phải bài viết, nếu có phiên bản PDF, bạn sẽ thấy chữ “PDF”. Nhấp vào đó để bắt đầu tải xuống.

Biểu tượng đầu tiên là ngôi sao, cho phép thêm bài viết vào thư viện trong tài khoản Google. Mục “Thư viện của tôi” nằm ở bên phải, ngay bên dưới biểu tượng tài khoản Google. Trong thư viện, bạn sẽ thấy tất cả bài viết đã đánh dấu bằng ngôi sao. Có thể chỉnh sửa thông tin thư mục của tài liệu hoặc xuất chúng sang các định dạng BibTeX, EndNote, RefMan và CSV.

Biểu tượng tiếp theo là dấu ngoặc kép, tương ứng với chức năng “Trích dẫn”. Nhờ đó, bạn có thể tạo trích dẫn tài liệu theo các chuẩn MLA, APA và ISO 690 cho những chương trình BibTeX, EndNote, RefMan và RefWorks. Ngay sau đó là chức năng “Được trích dẫn bởi”, giúp xem bài viết đang quan tâm đã được những ai trích dẫn. “Bài viết liên quan” là một tùy chọn tương tự.

Các chức năng “Được trích dẫn bởi” và “Bài viết liên quan” giúp tìm những bài viết tương tự mà không cần tiếp tục duyệt Scholar; bạn có thể tìm thêm thông tin ngay tại đây. Tùy chọn cuối cùng, “Tất cả phiên bản”, hiển thị mọi phiên bản hiện có của một bài viết.

Tìm kiếm nâng cao trên Google Scholar

Google Scholar cung cấp thêm các tùy chọn tìm kiếm dành cho người dùng nâng cao, giúp thu hẹp kết quả nhận được. Tuy nhiên, không nhiều người biết đến các tùy chọn này. Ở góc trên bên trái có biểu tượng ba gạch ngang, chính là Menu. Nhấp vào đó, bạn sẽ thấy tùy chọn “Tìm kiếm nâng cao”, cho phép thu hẹp kết quả. Tại đây, có thể chỉ định từ khóa phải xuất hiện trong nội dung hay chỉ trong tiêu đề, đồng thời tìm các công trình của một tác giả cụ thể.

Ô đầu tiên, “Tìm bài viết chứa tất cả từ”, cho phép sử dụng toán tử AND, nghĩa là tìm những kết quả có cả hai từ đã nhập cùng xuất hiện trong nội dung hoặc tiêu đề. Cả hai từ đều bắt buộc phải xuất hiện thì kết quả mới được hiển thị. Ô tiếp theo là “Tìm bài viết chứa cụm từ”, cho phép sử dụng nhiều từ như một cụm từ cố định. Ô thứ ba, “Tìm bài viết chứa ít nhất một trong các từ”, sử dụng toán tử OR, nghĩa là hiển thị những kết quả có chứa một trong các từ đã nhập. Thanh thứ tư, “Tìm bài viết không chứa các từ”, sử dụng toán tử NOT để loại bỏ từ khóa không mong muốn.

Bên dưới các thanh tìm kiếm, bạn có thể chọn các từ khóa cần tìm xuất hiện trong tiêu đề hay nội dung bài viết. Thanh thứ năm cho phép tìm công trình của một tác giả cụ thể; ở trường thứ sáu, bạn có thể nhập tên một nhà xuất bản cụ thể; trường cuối cùng cho phép tìm các ấn phẩm được xuất bản trong những năm nhất định.

Google Scholar có đủ để tìm những ấn phẩm phù hợp không?

Scholar chủ yếu phù hợp với người mới bắt đầu và sinh viên, nhưng hiệu quả nhất khi tìm kiếm thông tin thật cụ thể. Vấn đề chính là các bài viết được hiển thị khá chọn lọc, vì vậy đôi khi bạn phải dành nhiều thời gian mới tìm được tài liệu phù hợp. Ở những công cụ tìm kiếm khác, chẳng hạn ScienceDirect, có thể thu hẹp kết quả theo loại ấn phẩm cần tìm. Điều này đặc biệt hữu ích khi cần tìm nhiều dạng thông tin khác nhau về cùng một chủ đề.

Hãy thử hình dung bạn đang viết một bài viết về vai trò của vitamin D đối với hệ miễn dịch. Bài viết cần có nội dung chi tiết, vì vậy trước hết bạn muốn giải thích vitamin D là gì, có nguồn gốc từ đâu, quá trình tổng hợp qua da diễn ra như thế nào, rồi mới mô tả tác động của nó đến hệ miễn dịch.

Khi tìm kiếm bằng các công cụ nâng cao hơn, sau khi nhập từ khóa “vitamin D”, bạn có thể thu hẹp kết quả xuống các mục bách khoa. Tại đó, bạn sẽ tìm thấy thông tin cơ bản và mô tả quá trình tổng hợp qua da. Để mô tả vai trò của vitamin D trong các phản ứng miễn dịch, bạn có thể tìm riêng các bài nghiên cứu và bài tổng quan.

Cuối cùng, bạn có thể tìm các phân tích tổng hợp về những bệnh truyền nhiễm cụ thể và mối liên hệ với nồng độ vitamin D trong máu. Google Scholar không hỗ trợ lọc như vậy. Nếu nhập các từ khóa “vitamin D” và “infectious diseases”, bạn sẽ nhận được rất nhiều ấn phẩm khác nhau, trong đó có thể chỉ chọn được một vài tài liệu hữu ích.

Hãy tiếp tục với ví dụ về vitamin D. Nếu chỉ nhập từ khóa “vitamin D” vào công cụ tìm kiếm, có lẽ bạn sẽ thấy một vài ấn phẩm khái quát về vitamin D. Tuy nhiên, ở các kết quả phía sau, bạn sẽ bắt gặp những mối liên hệ như vitamin D và bệnh tiểu đường, vitamin D và bệnh tim mạch, v.v. Nhờ đó, bạn có thể hiểu rõ hơn về chủ đề và biết được vitamin D có thể đảm nhiệm những chức năng đa dạng như thế nào.

Nếu bạn là người mới bắt đầu, hướng dẫn này sẽ giúp ích khi tìm kiếm trên Google Scholar. Đừng ngại sử dụng các tùy chọn nâng cao, vì chúng có thể giúp công việc dễ dàng hơn đáng kể. Một số cơ sở dữ liệu hữu ích khác trong lĩnh vực y khoa gồm ResearchGate, ScienceDirect và PubMed.